Duygusal Zeka Nedir, Nasıl Yararlanılır?

İngilizce olarak karşımıza çıkan Emotional Quotient’ ın kısaltması EQ, diğer söylemle Emotional Intelligence; Türkçe adıyla da duygusal zeka olarak biliyoruz.

Duygusal Zeka, Amigdala’yı (badem şeklinde, duyguları yaşadığımız beyin) Neokorteks (beynin üst ön kısmı- mantıklı, bilgiye dayalı, zeki, bilişsel kısım) ile tanıştırmaktır.Daha basit bir tanımla; duygusal zeka kendi duygularımızı ve hislerimizi anlamlandırabilme ve tanımlayabilme becerimizdir.

Duygusal Zeka, IQ diye bildiğimiz analitik zekamız gibi ölçülebilen bir zeka türü değildir. Bir insanın ne derece gelişmiş bir duygusal zekası olduğu bilinemez fakat duygusal zekası düşük bir insan, üzerinde çalışarak kendini bu anlamda geliştirebilir ve duygusal zekası çok yüksek insan haline gelebilir. Duygusal zekası düşük insanlardan biri iseniz, insanların sizden uzak durmasını kabullenmeniz ya da duygusal zekanızı geliştirmeye karar vermiş olmanız gerekir. Duygusal zekası gelişmiş insanlar, diğer insanlar tarafından magnet gibi görünür. İnsanlar duygusal zekası yüksek kişilerle zevkle, mutlulukla iletişime geçmek isteyecektir.

Soz zamanlarda Avrupa, İngiltere gibi gelişmişlik düzeyi yüksek olarak tanımlanan ülkelerde bazı iş yerleri, çalışanlarının duygusal zekasını geliştirebilmek için eğitimler vermektedir, hatta EQ departmanı ya da insan kaynakları bünyesinde EQ bölümü oluşturdukları biliniyor; böylece Duygusal Zekası yüksek insanların hayat motivasyonları ve iş motivasyonları çok yüksek olduğu bilindiğinden, çalışanlarından maksimum başarıyı sağlayabileceklerinin bilincindeler.

1. Duygusal zekayı geliştirmenin ilk kazanımı kendi duygularımızın farkında olabilme, o an ne yaşadığımızı ve hissettiğimizi tanımlayabilme süper gücüdür. Gelişmiş bir duygusal zeka, sinirimizi, üzüntümüzü, ya da her ne duygu yaşıyorsak onu fark edebilen bir birey haline gelmemizi sağlayacaktır. ‘Elimde değil, sinirleniyorum, üzülüyorum, duygulanıyorum’ vb gibi cümlelerimizin elimizde olmayan sebebini fark edersek, elimizde olmama nedenini ortadan kaldırabileceğiz, bir başka deyişle; duygularımıza hakim olmaya yaklaşmış olabileceğiz.

2. Duygularımızı anlamlandırabilir ve tanımlayabilirsek başkalarının duygularını anlayabilme süper gücünü de kazanmış olacağız. Başkalarının duygularını anlayabilme becerisi duygusal zekayı geliştirmenin ikinci aşaması.Birileriyle sohbet ederken karşımızdaki insanın ne hissettiğini anlayabilmek ve sohbetimize istediğimiz gibi hakim olabilmekle beraber, sohbet ettiğimiz insanları da sohbetimiz içerisinde yönlendirebileceğimiz bir süper güç kazanabiliyor oluyoruz.

Başkalarının duygularını anlamlandırabilmek ve onları anladığımızı doğru yansıtabilmek için Empati yeteneğimizin iyi olması gerekir. Empati öğrenilebilir. En başarılı akıl sağlığı profesyonelleri genellikle bu alanda mükemmeldir.

3. Duygusal Zekamızı geliştirmenin bir sonraki aşaması kendi duygularımızı dizginleme ve yönlendirme süper gücüdür. Duygularımızı yok edemeyiz, fakat hakimiyetimiz altına alabiliriz. Bu süper gücümüz de beklenmedik durumlarda daha mantıklı, duygularımıza yenik düşmeden hareket etmemizi sağlayacaktır. Bu da iş yerindeki ilişkilerimizde, evde eşimiz-çocuğumuz-anne babamızla ilişkilerimizde, arkadaşlarımızla, kısaca hayatımızın her alanında daha iyi performans göstermemizi sağlayacaktır. Bu süper gücümüz duygularımızı sadece yönetme değil, onları istediğimiz şekilde düzenleme yeteneği de kazandıracaktır.

Duygularımız bizim hayatta en büyük yol göstericilerimiz. O halde duygularımızı iyi tanımak, onları kontrol edebilmek hayattaki klavuzumuzu daha doğru okuyabilme şansı elde edebilmek demektir.

“Duygular bize enerji yükler”. Psikolog Leyla Navaro. Duygularımızın bize yüklediği enerji ile besleniyorsak o enerjinin ne olduğunu bilip, istediğimiz gibi yönlendirebilmemiz, enerjimizi istediğimiz yerde tutmamızı sağlayacaktır. İki zıt duygunun enerjisi aynıdır. Sadece madalyonun farklı yüzleridir. Bize madalyonun işimize yarayan kısmına bakmamızı sağlayacaktır. Örn; Korku, panik / heyecan, heves.

“Duygu dünyası yeterince gelişmeyince insanın gönül fakirliği performansla giderilir”. Engin Geçtan

Duygusal Zeka, hırslarımıza yenik düşmemize, kendimizi başkalarına kanıtlama ya da gösterme çabamıza gerek kalmadan mental olarak daha rahat bir hayat yaşamamızı sağlar.

İlknur Yıldız

Bu yazı www.ilknuryildiz.com web sitesinden alınmıştır.